Green Claims: verboden milieuclaims vanaf 27.09.2026

Dit is Richtlijn (EU) 2024/825 betreffende de empowerment van consumenten voor de groene transitie — bekend als 'EmpCo' of 'ECGT'. Deze werd op 28 februari 2024 aangenomen en wijzigt twee bestaande EU-consumentenbeschermingsrichtlijnen: de richtlijn oneerlijke handelspraktijken (2005/29/EG) en de richtlijn consumentenrechten (2011/83/EU).

Eén punt verdient verduidelijking, want er heerst online nogal wat verwarring: er bestond ook een apart voorstel genaamd 'Green Claims Directive', dat veel gedetailleerdere bewijs- en verificatie-eisen zou hebben ingevoerd voor elke expliciete milieuclaim. In juni 2025 kondigde de Commissie aan dat voorstel te willen intrekken, en de trilogen die voor die maand gepland waren werden dientengevolge geannuleerd — maar het voorstel is niet formeel ingetrokken, en de status ervan bleef op dat moment onopgelost. De hier beschreven Richtlijn (EU) 2024/825 wordt daardoor niet geraakt en geldt vanaf de deadline ongeacht wat er met het andere voorstel gebeurt.

Lidstaten moesten de richtlijn vóór 27 maart 2026 omzetten in nationale wetgeving. Deze geldt — dat wil zeggen, wordt bindend voor bedrijven — vanaf 27 september 2026.

De richtlijn voorziet geen overgangsperiode voor reeds geproduceerde voorraden of bestaand reclamemateriaal. Er is ook geen uitzondering voor kleine en middelgrote bedrijven. Dit onderscheidt haar van andere EU-regelgeving die kleine bedrijven doorgaans meer tijd geeft.

Wat verboden is, zijn generieke en niet-onderbouwde milieuclaims – formuleringen die een positief milieueffect suggereren zonder dat een concreet, aantoonbaar feit dit ondersteunt. Veelgenoemde voorbeelden zijn termen als 'milieuvriendelijk', 'klimaatvriendelijk', 'groen', 'eco', 'natuurvriendelijk' en vergelijkbare.

Wat telt is niet het woord zelf, maar het onderliggende principe: een claim over het hele product of bedrijf is alleen toelaatbaar als deze wordt onderbouwd met erkend bewijs – bijvoorbeeld de EU-Ecolabel of een andere vergelijkbare, onafhankelijk geverifieerde basis. Zonder dit bewijs wordt de claim als generiek beschouwd en dus niet toegestaan, ongeacht of hij waar is of niet.

Niet absoluut, maar in de praktijk raakt het verbod de overgrote meerderheid van de huidige gevallen. Een klimaatneutraliteitsclaim is uitdrukkelijk verboden wanneer deze berust op de aankoop van compensatiecertificaten in plaats van een daadwerkelijke emissiereductie binnen het bedrijf zelf – ongeacht de kwaliteit van de onderliggende certificaten.

Het probleem voor veel verkopers: de overgrote meerderheid van de momenteel gebruikte 'klimaatneutraal'-claims berust precies op dit compensatiemodel, niet op een daadwerkelijke en geverifieerde vermindering van hun eigen emissies. Wie deze claim na de deadline wil blijven gebruiken, zal niet alleen de formulering moeten herzien, maar ook de onderliggende klimaatvoetafdrukberekening.

Precies dit type zelf gemaakt of zelf gecertificeerd duurzaamheidskeurmerk valt onder de twaalf nu verboden praktijken – ongeacht de formulering. Volgens de richtlijn is een duurzaamheidskeurmerk alleen toelaatbaar als het berust op een erkend certificeringssysteem dat wordt ondersteund door een onafhankelijk en verifieerbaar controleproces.

In de praktijk betekent dit: een groen bladsymbool of een 'eco'-logo dat door het bedrijf zelf is ontworpen en simpelweg op de verpakking verschijnt, zonder ondersteuning door echte externe certificering, valt onder dit verbod. Dit type overtreding kan niet worden gedetecteerd door een tekstuele tool zoals de onze – keurmerken en grafische symbolen moeten apart worden gecontroleerd.

De richtlijn geldt in de hele EU, in alle 27 lidstaten. Zoals elke EU-richtlijn is het geen rechtstreeks toepasselijke wet – ze verplicht elke lidstaat om dezelfde kerninhoud om te zetten in eigen nationale wetgeving. De basisprincipes en de toepassingsdatum zijn dus overal identiek.

Verschillen kunnen bestaan in de praktische toepassing: welke autoriteit bevoegd is, hoe intensief er wordt gecontroleerd en hoe de sancties precies zijn gestructureerd, hangt af van elke lidstaat. Voor verkopers die in meerdere EU-landen actief zijn – bijvoorbeeld op verschillende Amazon-marktplaatsen – betekent dit dat de inhoudelijke toetsingsmaatstaf overal hetzelfde is, ook al kan het controlerisico per land verschillen.

Hier is voorzichtigheid geboden met algemene cijfers. De richtlijn zelf stelt geen enkele, vaste EU-brede sanctie voor elke individuele overtreding – lidstaten moeten voorzien in effectieve, evenredige en afschrikkende sancties.

Voor wijdverspreide overtredingen met een EU-dimensie, waarbij meerdere nationale autoriteiten gecoördineerd optreden, moeten lidstaten voorzien in de mogelijkheid van boetes met een maximum van ten minste 4% van de jaaromzet van de handelaar; als dit gegeven niet beschikbaar is, geldt een minimumplafond van 2 miljoen euro. Nationale regelgeving kan hierboven uitgaan.

Dit betekent niet dat elke kleine verkoper automatisch 4% van de omzet betaalt voor één problematisch woord. Maar het betekent wel dat dit onderwerp niet als een simpele marketingkwestie moet worden behandeld.

De nieuwe regels gelden vanaf 27 september 2026. Tegelijkertijd hebben de Europese consumentenbeschermingsautoriteiten in juni 2026 gemeenschappelijke principes gepubliceerd voor zogenaamde 'old stock'-situaties – producten of verpakkingen met milieuclaims of duurzaamheidskeurmerken die vóór 27 september 2026 zijn geproduceerd, besteld, gedistribueerd of al op voorraad waren.

De autoriteiten benadrukken een evenredige en gecoördineerde aanpak voor dit soort oude voorraden, en verwachten dat verkopers tijdig maatregelen nemen om hun handelspraktijken aan te passen. Men mag niet simpelweg aannemen: 'dit product is vóór 27 september geproduceerd, dus ik kan de claim onbeperkt blijven gebruiken'. Dit soort algemene aanname zou te ver gaan.